Island of Rota

I Påtgon Ni Tuma'yok Diste Guåhan Esta Luta

Click here for English Translation of Legend

Coconut Crab Pet Gi un tiempo, guåha un taotao na mampos metgot fuetsåña gi ya islan Guåhan. Si Masåla na taotao, mampos matåtnga, metgot, yan kapås ni para u a'ñåo maseha håyi na taotao ni sumasaga gi i tano. Un dia, mañågu i asaguaña lahi na påtgon, ya si Masåla mampos magof yan banidosu. Ha konne' i neni ya duru mama'nu'nu'I todu i taotao siha.

Coconut Crab on coconut tree Anai mu la'amko i påtgon, sigi ha tumaiguihi as tatåña ni i metgotña, matatngaña, yan kapås ni para u åñao todu i lalåhi gi i sengsong. I mas sinilo' gi todu, a chule' todu i atension gi as tatåña. Si Masåla a nota este ya ti kontento ni i lahiña kada dia.

Un dia, anai dos åños i lahin Masåla, mañodda uno na ayuyu ya humunugågåndo put oras yan i ga'ga'. Ha gof guaiya humugåndo yan i ayuyu, ya ti a ripara na abandonå i ga'ga' i patgon, ya humalom gi i maddok gi fi'on i trongkon niyok. Anai a ripara i påtgon na humalom i ayuyu gi i maddok, a kechagi mulaknos gi i hoyu ni metgotña. Mampos ma'gat ni para u konne' i ga'ña ayuyu. I påtgon ni hai doti i fuetsåña, i minetgotña ginen as tatåña, ha bo'ok i trongkon niyok gi hi tano, ya ha li'e' este si Masåla i bidaña, ha embidia i låhiña ya nina lokklok i håga'ña. I tatan i påtgon, ti a ripara hafa bidådaña, malålågu yan hu maessalåo ni i bubuña gi i låhiña, ya ha dúlalak i påtgon sa guåha kontråruña gi i tano. Lemlem i påtgon ni as tatåña ya i lekña gi ya guiya, håfa na taguini si tatåhu aksionña? Este na hoben påtgon, ginen un tiempo mampos banidoso si tatåña ni guiya, dididé tiningoña put si tatåña na para hu bira gue ya hu kontrå gue.

Footprint imbedded into stone I påtgon tuma'yok hulo ya malå'gu chaddek para i gråtes lågun i isla. Ha chule' uno na dangkulo na goppe diste i paderón ya oggan gi ya Luta na isla. Este na isla, kuårenta miyas diste Guåhan.

Diste på'go, siña un li'e' este i råstroña na påtgon. Ma ågang este na lugåt, "PUNTAN PåTGON."

Munayan.

|Back to Legends Page| Govt of Guam Web|